GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE MAVİ SİMGECİLİĞİ VE SANAT

Özet

Mavi, Şamanizm’de, Eski Hint, Çin, Mısır ve Mezopotamya Uygarlıklarında sonsuzluğu simgeleyen ilahi bir renktir. Doğu’daki itibarına karşın mavinin Batı’daki konumu farklıdır. En eski Grek kayıtlarında mavi, bir terim olarak dahi yer almaz. Yahudiler maviye Doğu Medeniyetleri’ndeki gibi değer biçmişlerdir. Mavi, Ortaçağ’da Meryem’i temsil eder, Saint Denis mavisinin bulunuşunun ardından giderek önemi artar. Gerek Vérmeer’in resimlerinde gerekse Romantik Çağda hüznü ifade eder. Novalis’in romanında (1802) geçen mavi hasekiküpesi, ideallerin ve aşkın simgesi olur. Goethe’nin sarı-mavi teorisi 19. yüzyılda sanat dünyasını yoğun şekilde etkilemiştir. Maviye atfedilen tanrısal güç, sonsuzluk, birlik anlamları milletler-arası ortak olup Doğu kökenlidir. Batı kültüründe hüzün ve melankoli simgesi olarak da kullanılmış olan mavideki bu etki rengin soğuk tonlarının verdiği yalnızlık duygusundan kaynaklı olabileceği gibi Meryem tasvirlerinin yarattığı bilinçdışı etkiden de kaynaklanıyor olabilir.

Abstract

Blue is a Holy colour representing eternity in ancient civilizations such as India, China, Mesopotamia as well as Shamanism. Despite a deep respect towards blue in Asian cultures, the West took a different attitude. For example, blue didn’t register as a signifier in ancient Greece. Israelites valued blue as much as other eastern cultures. Blue represents Virgin and it became more prominently used after the invention of St. Dennis Blue at medieval period. It has been the colour of sadness as depicted by Vermeer and throughout Romantic era. A flower mentioned in Novalis’s fiction (1802), Aquilegia vulgaris, is the symbol of ideals and love. The “yellow-blue theory” of Goethe impacted 19th century painters. The divine power attributed to blue is universal but originated from the East. On the other hand Western use of this colour, and especially its achromatic tones, is a result of inspiring to melancholy or could be due to sense of isolation or subliminal citations to Mary.

Yazarlar

Ceren YILDIRIM

Anahtar Kelimeler

Gök, mitoloji, ilahiyat, psiko-fizyoloji, Doğu-Batı, simge.

Yayın Bilgileri

Cilt

4

Sayı

20

Yıl

2017

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.17121/ressjournal.905

Dosyalar