THE CONTRIBUTION OF NUHBETÜ’L ETFÂL TO ALPHABET AND LANGUAGE TEACHING

Özet

Alfabe ve dil öğretimi, insanlığın varlığından itibaren süregelen temel bir eğitimdir. Bu alandaki eğitimlerin şekli değişmiş de olsa temel düzeyde alfabe öğretme ve ilkokuma kitapları, bir dili öğrenmenin ilk adımını oluşturmada önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı dönemi dil öğretimi tarihinde önemli bir yere sahip olan Nuhbetü’l Etfâl adlı alfabe öğretim kitabını, alfabe öğretimi ve dil eğitimi açısından incelemektir. Kayserili Doktor Rüştü Bey tarafından 1858'de yazılan Nuhbetü'l Etfâl kitabı, Osmanlı dil eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan ilk Türkçe alfabe ders kitabı olarak kabul edilmektedir. Kitap, okuma yazma temellerinin öğretilmesine sistematik ve modern bir yaklaşım getirmektedir. Alfabe öğretimi açısından, kitapta yer alan harfler Osmanlı Türkçesi'nde kullanılan farklı yazı türleriyle verilerek, harflerin karşılaştırmalı olarak gösterilmesi sağlanmıştır. Harflerin öğretiminden sonra, kelime ve cümle oluşturma derslerine yer verilmiştir. Tek sessiz, tek ünlüden oluşan basit kelimelerden başlanarak, giderek daha karmaşık yapıdaki kelimelerin öğretimine geçilmesi dil öğretimi açısından önemlidir. Alfabe öğretiminin, dil öğretimine etkisinin incelendiği bu çalışmada, nitel yöntem benimsenmiştir. Çalışmanın araştırma nesnesi/dokümanı, Memduh Okulu tarafından çevrilen, Kayserili Doktor Rüştü Bey tarafından kaleme alınan Nuhbetü’l Etfâl adlı alfabe öğretim kitabıdır. Veri toplama aracı, doküman analizi olup verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada kaynak kitaptaki unsurları incelendiğinde metin ve görseller düzeyinde bilgilere ulaşılmıştır. Bu eser, alfabe öğretimi yöntemlerinin tarihsel temellerini anlamaya ve çağdaş dil öğretimi yaklaşımlarını tarihsel bir perspektifle değerlendirmeye katkı sağlamaktadır. Araştırma, tarihsel dil eğitimi alan yazınına değerli bilgiler kazandırmakta ve alfabe öğretiminin gelişim sürecine ışık tutmaktadır.

Abstract

Alphabet and language teaching is a fundamental form of education that has persisted since the dawn of humanity. Although the methods of this education have evolved over time, basic alphabet teaching and primary reading books remain crucial as the first step in learning a language. The aim of this study is to examine Nuhbetü’l Etfâl, an alphabet textbook with a significant place in the history of Ottoman language teaching, in terms of alphabet instruction and language education. Written in 1858 by Doctor Rüştü Bey of Kayseri, Nuhbetü’l Etfâl is considered the first Turkish alphabet textbook to hold a major position in Ottoman language education history. The book introduces a systematic and modern approach to teaching the foundations of literacy. In terms of alphabet instruction, the letters in the book are presented in different script styles used in Ottoman Turkish, providing a comparative demonstration of the characters. Following the teaching of letters, lessons on word and sentence formation are included. Starting from simple words consisting of a single consonant and a single vowel and progressing toward more complex word structures is significant for language teaching. In this study, which examines the impact of alphabet instruction on language teaching, a qualitative method has been adopted. The research object/document of the study is the alphabet textbook Nuhbetü’l Etfâl, written by Doctor Rüştü Bey of Kayseri and translated by Memduh Okulu. The data collection tool is document analysis, and the content analysis technique was used for data evaluation. Upon examining the elements of the source book, information was obtained at the level of both text and visuals. This work contributes to understanding the historical foundations of alphabet teaching methods and evaluating modern language teaching approaches from a historical perspective. The research provides valuable insights into the literature of historical language education and sheds light on the developmental process of alphabet teaching.

Yazarlar

Hasan Özer Üzen, & Mustafa Said Kıymaz, & Mustafa Said Kıymaz, & Mustafa Said Kıymaz

Anahtar Kelimeler

Nuhbetü'l Etfâl, alfabe kitabı, Kayserili Doktor Rüştü Bey.

Yayın Bilgileri

Cilt

13

Sayı

96

Yıl

2026

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.17121/ressjournal.3721

Dosyalar