THE CONTRIBUTIONS OF ARABIC LINGUISTS TO THE FIELD OF SEMANTICS

Özet

Batı’da anlambilim; sesbilim, biçimbilim, dizimbilim ve sözlükbilim gibi alt alanlara göre daha geç bir dönemde ortaya çıkmıştır. Nitekim anlambilimin konusunun anlam olması hasebiyle esnek olması, bu bilimin henüz sınırlarının çizilememesine neden olmuştur. Buna karşın Arap dil geleneğinde, erken dönemlerden itibaren lafız, anlam, delâlet ve bağlam ilişkileri etrafında yürütülen tartışmalar, modern anlambilimin temellerine ışık tutacak nitelikte olmuştur. Arap dil bilginlerinin ortaya koyduğu bu kavramsal birikim, yalnızca Arap dili çalışmalarına değil, genel anlamda dil felsefesi ve anlambilim araştırmalarına da yön vermiştir.
Bu araştırma, Arap dil bilginlerinin anlambilim alanına sundukları katkıları ele almakta ve Batı ile Doğu’daki anlambilim anlayışlarını karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, veriler dokümantasyon ve karşılaştırmalı analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir.
Elde edilen bulgular, Doğu ve Batı dil gelenekleri arasında karşılıklı bir etkileşim bulunduğunu; ancak anlam merkezli yaklaşımların kökeninin Arap dilcilerinin çalışmalarına dayandığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, anlambilimin tarihsel gelişimini daha geniş bir çerçevede ele alarak, Arap dil bilginlerinin bu alandaki öncü rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır.

Abstract

This study examines the contributions of Arab linguists to the field of semantics and offers a comparative analysis of semantic thought in both Western and Eastern traditions. In the West, semantics emerged later than other subfields of linguistics such as phonology, morphology, syntax, and lexicography. The abstract and multilayered nature of meaning has made it difficult to clearly delineate the boundaries of semantics, thus delaying its development as an independent scientific discipline. In contrast, in the Arab linguistic tradition, discussions concerning the relationships between expression (lafz), meaning (maʿnā), signification (dalāla), and context (siyāq) date back to the early centuries and constitute a conceptual foundation that anticipated modern semantic studies. The conceptual framework developed by Arab linguists not only enriched Arabic language studies but also contributed significantly to the broader field of linguistic philosophy and semantics.
The study employs a qualitative research method, utilizing documentation and comparative analysis techniques for data collection and interpretation. The findings indicate that there existed a mutual interaction between Eastern and Western linguistic traditions; however, meaning-centered approaches originated earlier within the Arab linguistic heritage. In this respect, the study aims to provide a broader perspective on the historical development of semantics and to highlight the pioneering role of Arab linguists in shaping this discipline.

Yazarlar

Muhammet Kasım ERDEN

Anahtar Kelimeler

Dilbilim, Anlambilim, Anlam, Arap Dili, Arap Dil Bilginleri.

Yayın Bilgileri

Cilt

12

Sayı

95

Yıl

2025

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.17121/ressjournal.3712

Dosyalar